de en fr hr it es
Susjedstvo
Y
39
 
 
La
57
Ce
58
Pr
59
Ac
89
Th
90
Pa
91

 

Periodni sustav

de  Njemački

Cer

en  Engleski

Cerium

fr  Francuski

Cérium

hr  Hrvatski

Cerij

it  Talijanski

Cerio

es  Španjolski

Cerio

 

Ce
Ce
Cerium

PERIODNI SUSTAV ELEMENATA

CERIJ

PRIJELAZNI ELEMENT: LANTANOID

 

Atomski broj:58

Skupina:3

Perioda:6

Elektronska konfiguracija:[Xe] 4f2 6s2

Oksidacijski broj:+3 +4

Elektronegativnost:1.12

Atomski radijus / pm:182.5

Relativna atomska masa:140.116 ± 0.001

 

Cerij je 1814. godine otkrio Jöns Jakob Berzelius i Wilhelm Hisinger (SE) te neovisno o njima Martin Heinrich Klaproth (DE). Ime je dobio po asteroidu Ceresu otkrivenom dvije godine prije elementa. To je sivi metal koji potamni stajanjem na zraku. Lako s otapa u vodi i kiselinama. Zapali se na zraku kada se zagrije i izgara do CeO2. Cerij je jaki reducens. Glavni izvor lakih lantanoida je mineral monacit (Ce, La, Nd, Pr fosfat) koji se nalazi u monacitnim pijescima. Svojstva su mu slična ostalim lantanoidima i od njih se odvaja ionizmjenjivačkim smolama. Koristi se za izradu piroforne legure od koje se rade kremenčići za upaljače. Koristi se kod izrade studijskih reflektora i projektora a oksid se koristi za poliranje stakla.

FIZIKALNA SVOJSTVA

Gustoća / g dm-3:8240 (alfa, 298 K)

 6749 (beta, 298 K)

 6773 (gama, 298 K)

Molarni volumen / cm3mol-1:17.00 (alfa, 298 K)

 20.76 (beta, 298 K)

 20.69 (gama, 298 K)

Električna otpornost / μΩcm:75 (20 °C)

TOPLINSKA SVOJSTVA

Toplinska vodljivost / W m-1K-1:11.4

Temperatura taljenja / °C:798

Temperatura vrenja / °C:3443

Toplina taljenja / kJ mol-1:8.87

Toplina isparavanja / kJ mol-1:398

Toplina atomiziranja / kJ mol-1:423.4

ENERGIJA IONIZACIJE

Prva energija ionizacije / kJ mol-1:534.41

Druga energija ionizacije / kJ mol-1:1046.87

Treća energija ionizacije / kJ mol-1:1948.82

RASPROSTRANJENOST ELEMENTA

u atmosferi / ppm:-

u Zemljinoj kori / ppm:33

u oceanima / ppm:0.0004

KRISTALOGRAFSKI PODACI

plošno centrirana kubična

Kristalna struktura:

plošno centrirana kubična

Dimenzije jedinične ćelije / pm:

a=485

Prostorna grupa:

Fm3m

IZOTOPI

IzotopRelativna atomska masaMaseni udio (%)
136Ce135.90714(5)0.19(1)
137Ce136.90778(5)*
138Ce137.90599(1)0.25(1)
139Ce138.906647(8)*
140Ce139.905434(3)88.48(10)
141Ce140.908271(3)*
142Ce141.909240(4)11.08(10)

STANDARDNI REDUKCIJSKI POTENCIJALI

Uravnotežena polureakcija Eo / V
Ce3+ + 3e- = Ce(s)- 2.48
Ce(OH)22+ + 2H+ + e- = Ce3+ + 2H2O+1.73
Ce(OH)3+ + H+ + e- = Ce3+ + H2O+1.71
Ce(ClO4)62- + e- = Ce3+ + 6ClO4-+1.70 (1 mol dm-3 HClO4)
Ce(NO3)62- + e- = Ce3+ + 6NO3-+1.61 (1 mol dm-3 HNO3)
Ce(SO4)32- + e- = Ce3+ + 3SO42-+1.44 (1 mol dm-3 H2SO4)

 

57 Lantan <=
58 Cerij
 => 59 Praseodimij