de en fr hr it es
Susjedstvo
 
 
 
 
H
1
 
He
2
Li
3
Be
4

 

Periodni sustav

de  Njemački

Wasserstoff

en  Engleski

Hydrogen

fr  Francuski

Hydrogène

hr  Hrvatski

Vodik

it  Talijanski

Idrogeno

es  Španjolski

Hidrógeno

 

H
H
Hydrogenium

PERIODNI SUSTAV ELEMENATA

VODIK

 

 

Atomski broj:1

Skupina:1

Perioda:1

Elektronska konfiguracija:1s1

Oksidacijski broj:-1 +1

Elektronegativnost:2.2

Atomski radijus / pm:37.3

Relativna atomska masa:1.00794 ± 0.00007

 

Vodik je 1766. godine otkrio Sir Henry Cavendish (GB). Ime mu je dao Lavoisie od grčkih riječi hydro što znači voda i genes što znači tvoriti. To je plin bez boje i mirisa, netopljiv u vodi. Lako difundira kroz sve materijale. Zapaljiv je i pravi eksplozivne smjese u zraku. Zapaljen na zraku gori svijetlim vrućim plamenom dajući vodenu paru. Na povišenoj temperaturi lako se spaja s kisikom, sumporom i halogenim elementima. Procjenjuje se da 90% svih atoma, odnosno skoro 3/4 mase svemira, otpada na vodik. Sve zvijezde, pa i Sunce, sastavljene su uglavnom od vodika (više od 90%). Vodik se u prirodi rijetko nalazi u elementarnom stanju, samo u višim slojevima atmosfere ili u vulkanskim plinovima. Uglavnom je vezan u spojevima od kojih su najrašireniji voda (H2O), amonijak (NH3) i razni organski spojevi. Čisti vodik se najčešće dobiva elektrolizom vode. Laboratorijski se dobiva reakcijom sulfatne kiseline i elementarnog cinka dok se industrijski dobiva prevođenjem vodene pare preko užarenog koksa. Upotrebljava se za sintezu amonijaka, hidriranje ugljena i ulja, proizvodnju kloridne kiseline i kao redukcijsko sredstvo.

FIZIKALNA SVOJSTVA

Gustoća / g dm-3:76.0 (čvrsto stanje, 11 K)

 70.8 (tekuće stanje, t.v.)

 0.08988 (plinovito stanje, 273 K)

Molarni volumen / cm3mol-1:13.26 (čvrsto stanje, 11 K)

 14.24 (tekuće stanje, t.v.)

 22423.54 (plinovito stanje, 273 K)

Električna otpornost / μΩcm:- (20 °C)

TOPLINSKA SVOJSTVA

Toplinska vodljivost / W m-1K-1:0.183

Temperatura taljenja / °C:-259.34

Temperatura vrenja / °C:252.87

Toplina taljenja / kJ mol-1:0.12

Toplina isparavanja / kJ mol-1:0.46

Toplina atomiziranja / kJ mol-1:216.003

ENERGIJA IONIZACIJE

Prva energija ionizacije / kJ mol-1:1312.06

Druga energija ionizacije / kJ mol-1:-

Treća energija ionizacije / kJ mol-1:-

RASPROSTRANJENOST ELEMENTA

u atmosferi / ppm:0.53

u Zemljinoj kori / ppm:1400

u oceanima / ppm:(H2O)

KRISTALOGRAFSKI PODACI

heksagonska

Kristalna struktura:

heksagonska

Dimenzije jedinične ćelije / pm:

a=377.6, c=616.2

Prostorna grupa:

P63/mmc

IZOTOPI

IzotopRelativna atomska masaMaseni udio (%)
1H1.007825032(1)99.985(1)
2H2.014101778(1)0.015(1)
3H3.016049268(1)*

STANDARDNI REDUKCIJSKI POTENCIJALI

Uravnotežena polureakcija Eo / V
2H+ + 2e- = H2(g)0.000
2H+ + 2e- = H2(g)- 0.41 ([H+] = 10-7 mol dm-3)
2H+ + 2e- = H2(g)- 0.005 (1 mol dm-3 HCl)
2H+ + 2e- = H2(g)- 0.005 (1 mol dm-3 HClO4)
2H2O + 2e- = H2(g) + 2OH-- 0.83
H2O2 + 2H+ + 2e- = 2H2O+1.77
HO2- + H2O + 2e- = 3OH-+0.88
H2(g) + 2e- = 2H-- 2.25

 

PSE <=
1 Vodik
 => 2 Helij