de en fr hr it es
Susjedstvo
P
15
S
16
Cl
17
As
33
Se
34
Br
35
Sb
51
Te
52
I
53

 

Periodni sustav

de  Njemački

Selen

en  Engleski

Selenium

fr  Francuski

Sélénium

hr  Hrvatski

Selenij

it  Talijanski

Selenio

es  Španjolski

Selenio

 

Se
Se
Selenum

PERIODNI SUSTAV ELEMENATA

SELENIJ

HALKOGENI ELEMENT

 

Atomski broj:34

Skupina:16

Perioda:4

Elektronska konfiguracija:[Ar] 3d10 4s2 4p4

Oksidacijski broj:-2 +4 +6

Elektronegativnost:2.55

Atomski radijus / pm:116

Relativna atomska masa:78.96 ± 0.03

 

Selenij je 1817. godine otkrio Jöns Jacob Berzelius (SE). Ime je dobio po grčkom nazivu za Mjesec - selene. To je amorfna ili kristalična crvena do siva krutina neugodnog mirisa koji se upije u kožu i teško odstranjuje. Ne reagira s vodom. Topljiv u alkalijama i nitratnoj kiselini. Gori na zraku. Metalni selenij je slab vodič električne struje, ali mu se vodljivost na svjetlu povećava i do tisuću puta. Selenij je otrovan ako se udiše ili proguta. Ima kumulativni efekt. Nadražuje kožu i vjerojatno je kancerogen. Selenij je redoviti pratitelj sumpora. Dobiva se kao sporedni proizvod pri proizvodnji bakra (prženjem sulfidnih ruda). Upotrebljava se za izradu fotoelektričnih ćelija (osobito za fotokopiranje), u staklarskoj industriji za uklanjanje zelene boje i proizvodnji gume.

FIZIKALNA SVOJSTVA

Gustoća / g dm-3:4790 (sivi, 293 K)

 3987 (t.t.)

Molarni volumen / cm3mol-1:16.48 (sivi, 293 K)

 19.80 (t.t.)

Električna otpornost / μΩcm:12 (20 °C)

TOPLINSKA SVOJSTVA

Toplinska vodljivost / W m-1K-1:2.04

Temperatura taljenja / °C:221

Temperatura vrenja / °C:685

Toplina taljenja / kJ mol-1:5.1

Toplina isparavanja / kJ mol-1:90

Toplina atomiziranja / kJ mol-1:226.4

ENERGIJA IONIZACIJE

Prva energija ionizacije / kJ mol-1:940.97

Druga energija ionizacije / kJ mol-1:2044.54

Treća energija ionizacije / kJ mol-1:2973.74

RASPROSTRANJENOST ELEMENTA

u atmosferi / ppm:-

u Zemljinoj kori / ppm:0.05

u oceanima / ppm:-

KRISTALOGRAFSKI PODACI

heksagonska

Kristalna struktura:

heksagonska

Dimenzije jedinične ćelije / pm:

a=436.56, c=495.90

Prostorna grupa:

P3121

IZOTOPI

IzotopRelativna atomska masaMaseni udio (%)
74Se73.922477(2)0.89(2)
76Se75.919214(2)9.36(11)
77Se76.919915(2)7.63(6)
78Se77.917310(2)23.78(9)
80Se79.916522(2)49.61(10)
82Se81.916700(2)8.73(6)

STANDARDNI REDUKCIJSKI POTENCIJALI

Uravnotežena polureakcija Eo / V
SeO42- + 2H+ + 2e- = SeO32- + H2O+0.880
SeO42- + H2O + 2e- = SeO32- + 2OH-+0.05
SeO42- + 3H+ + 2e- = HSeO3- + H2O+1.075
SeO42- + 4H+ + 2e- = H2SeO3 + H2O+1.15
HSeO4- + 3H+ + 2e- = H2SeO3 + H2O+1.090
SeO32- + 6H+ + 4e- = Se(s) + 3H2O+0.875
HSeO3- + 5H+ + 4e- = Se(s) + 3H2O+0.778
H2SeO3 + 4H+ + 4e- = Se(s) + 3H2O+0.740
SeO32- + 6H+ + 6e- = Se2- + 3H2O+0.276
SeO32- + 7H+ + 6e- = HSe- + 3H2O+0.414
HSeO3- + 6H+ + 6e- = HSe- + 3H2O+0.349
HSeO3- + 7H+ + 6e- = H2Se(g) + 3H2O+0.386
H2SeO3 + 6H+ + 6e- = H2Se(g) + 3H2O+0.360
Se(s) + 2H+ + 2e- = H2Se(g)- 0.369
Se(s) + 2e- = Se2-- 0.924
Se(s) + H+ + 2e- = HSe-- 0.510
Se(s) + 2H+ + 2e- = H2Se(g)- 0.399

 

33 Arsen <=
34 Selenij
 => 35 Brom