de en fr hr it es
Susjedstvo
Ga
31
Ge
32
As
33
In
49
Sn
50
Sb
51
Tl
81
Pb
82
Bi
83

 

Periodni sustav

de  Njemački

Zinn

en  Engleski

Tin

fr  Francuski

Etain

hr  Hrvatski

Kositar

it  Talijanski

Stagno

es  Španjolski

Estaño

 

Sn
Sn
Stannum

PERIODNI SUSTAV ELEMENATA

KOSITAR

UGLJIKOVA SKUPINA

 

Atomski broj:50

Skupina:14

Perioda:5

Elektronska konfiguracija:[Kr] 4d10 5s2 5p2

Oksidacijski broj:+2 +4

Elektronegativnost:1.96

Atomski radijus / pm:140.5

Relativna atomska masa:118.710 ± 0.007

 

Kositar je poznat od davnih vremena. Rimljani su ga zvali stagnum od čega je nastao latinski naziv stannum. Naziv kositar dolazi od grčkog naziva za mineral kasiterit (SnO2) - kassiteros. To je srebrno bijeli, mekani, elastični metal čija se izložena površina prevuče zaštitnim oksidnim filmom. Stabilan na zraku i u vodi. Topljiv je u kiselinama i lužinama. Organski spojevi kositra mogu biti jako toksični. Najvažnije rude kositra su kasiterit (SnO2), stanit (Cu2FeSnS4) i tealit (PbZnSnS2). Zbog svoje stabilnosti na zraku upotrebljava se kao zaštitna prevlaka na mnogim metalima, osobito željezu (bijeli lim). Vrlo važna primjena kositra je za dobivanje legura (bronca, bijele ležajne kovine, legura za lemljenje).

FIZIKALNA SVOJSTVA

Gustoća / g dm-3:5750 (alfa, 273 K)

 7310 (beta, 273 K)

 6973 (t.t.)

Molarni volumen / cm3mol-1:20.65 (alfa, 273 K)

 16.24 (beta, 273 K)

 17.02 (t.t.)

Električna otpornost / μΩcm:11 (20 °C)

TOPLINSKA SVOJSTVA

Toplinska vodljivost / W m-1K-1:66.6

Temperatura taljenja / °C:231.928

Temperatura vrenja / °C:2602

Toplina taljenja / kJ mol-1:7.2

Toplina isparavanja / kJ mol-1:296.2

Toplina atomiziranja / kJ mol-1:302

ENERGIJA IONIZACIJE

Prva energija ionizacije / kJ mol-1:708.58

Druga energija ionizacije / kJ mol-1:1411.81

Treća energija ionizacije / kJ mol-1:2943.07

RASPROSTRANJENOST ELEMENTA

u atmosferi / ppm:-

u Zemljinoj kori / ppm:2.5

u oceanima / ppm:0.003

KRISTALOGRAFSKI PODACI

prostorno centrirana tetragonska

Kristalna struktura:

prostorno centrirana tetragonska

Dimenzije jedinične ćelije / pm:

a=583.16, c=318.13

Prostorna grupa:

I42/amd

IZOTOPI

IzotopRelativna atomska masaMaseni udio (%)
112Sn111.904821(5)0.97(1)
114Sn113.902782(3)0.65(1)
115Sn114.903346(3)0.34(1)
116Sn115.901744(3)14.53(1)
117Sn116.902954(3)7.68(7)
118Sn117.901606(3)24.23(11)
119Sn118.903309(3)8.59(4)
120Sn119.902197(3)32.59(10)
122Sn121.903440(3)4.63(3)
124Sn123.905275(1)5.79(5)

STANDARDNI REDUKCIJSKI POTENCIJALI

Uravnotežena polureakcija Eo / V
Sn4+ + 2e- = Sn2++0.154
Sn4+ + 2e- = Sn2++0.14 (1 mol dm-3 HCl)
Sn4+ + 4e- = Sn(s)+0.01
Sn2+ + 2e- = Sn(s)- 0.136
Sn2+ + 2e- = Sn(s)- 0.16 (1 mol dm-3 HClO4)
SnO32- + 3H+ + 2e- = HSnO2- + H2O+0.374
SnO32- + 6H+ + 2e- = Sn2+ + 3H2O+0.844
HSnO2- + 3H+ + 2e- = Sn(s) + 2H2O+0.333
Sn(s) + 4H+ + 4e- = SnH4(g)- 1.074

 

49 Indij <=
50 Kositar
 => 51 Antimon