de en fr hr it es
Susjedstvo
 
 
 
C
6
N
7
O
8
Si
14
P
15
S
16

 

Periodni sustav

de  Njemački

Stickstoff

en  Engleski

Nitrogen

fr  Francuski

Azote

hr  Hrvatski

Dušik

it  Talijanski

Azoto

es  Španjolski

Nitrógeno

 

N
N
Nitrogenium

PERIODNI SUSTAV ELEMENATA

DUŠIK

DUŠIKOVA SKUPINA

 

Atomski broj:7

Skupina:15

Perioda:2

Elektronska konfiguracija:[He] 2s2 2p3

Oksidacijski broj:-3 -2 -1 +1 +2 +3 +4 +5

Elektronegativnost:3.04

Atomski radijus / pm:54.9

Relativna atomska masa:14.0067 ± 0.0002

 

Dušik je 1772. godine otkrio Daniel Rutherford (GB). Ime mu dolazi od grčkog naziva za salitru - nitron i riječi genesis što znači stvarati. Lavoisier mu je dao ime azote od grčke riječi azotikos što znači onaj koji ne podržava život. To je plin bez boje i mirisa koji je skoro inertan na sobnoj temperaturi. Dio je mnogih organskih i anorganskih spojeva. Ne gori niti podržava gorenje. Nalazi se slobodan u zraku (78%) kao i vezan u spojevima salitri (KNO3), čilskoj salitri (NaNO3), amonijaku (NH3). Dobiva se destilacijom tekućeg zraka. Upotrebljava se kao sirovina za dobivanje dušične kiseline, amonijaka, umjetnih gnojiva, eksploziva.

FIZIKALNA SVOJSTVA

Gustoća / g dm-3:1026 (21 K)

 880 (t.t.)

 1.2506 (plinovito stanje, 273 K)

Molarni volumen / cm3mol-1:13.65 (21 K)

 15.92 (t.t.)

 22399.97 (plinovito stanje, 273 K)

Električna otpornost / μΩcm:- (20 °C)

TOPLINSKA SVOJSTVA

Toplinska vodljivost / W m-1K-1:0.0258

Temperatura taljenja / °C:-210.00

Temperatura vrenja / °C:-195.8

Toplina taljenja / kJ mol-1:0.72

Toplina isparavanja / kJ mol-1:5.577

Toplina atomiziranja / kJ mol-1:470.842

ENERGIJA IONIZACIJE

Prva energija ionizacije / kJ mol-1:1402.34

Druga energija ionizacije / kJ mol-1:2856.11

Treća energija ionizacije / kJ mol-1:4578.19

RASPROSTRANJENOST ELEMENTA

u atmosferi / ppm:780900

u Zemljinoj kori / ppm:20

u oceanima / ppm:0.8

KRISTALOGRAFSKI PODACI

heksagonska

Kristalna struktura:

heksagonska

Dimenzije jedinične ćelije / pm:

a=404.2, c=660.1

Prostorna grupa:

P63/mmc

IZOTOPI

IzotopRelativna atomska masaMaseni udio (%)
14N14.003074005(1)99.634(9)
15N15.000108898(1)0.366(9)

STANDARDNI REDUKCIJSKI POTENCIJALI

Uravnotežena polureakcija Eo / V
N2(g) + 6H+ + 6e- = 2NH3(g)+0.057
N2(g) + 2H2O + 6H+ + 6e- = 2NH×H2O+0.092
N2(g) + 8H+ + 6e- = 2NH4++0.275
N2(g) + 5H+ + 4e- = N2H5+- 0.23
NO3- + 2H+ + e- = NO2(g) + H2O+0.775
2NO3- + 4H+ + 2e- = N2O4(g) + 2H2O+0.80
NO3- + 3H+ + 2e- = HNO2 + H2O+0.94
NO3- + 3H+ + 2e- = HNO2 + H2O+0.92 (1 mol dm-3 HNO3)
NO3- + 2H+ + 2e- = NO2- + H2O+0.835
NO3- + 4H+ + 3e- = NO(g) + H2O+0.96
NO2(g) + e- = NO2-+0.893
NO2(g) + H+ + e- = HNO2+1.093
NO2(g) + 2H+ + 2e- = NO(g) + H2O+1.049
2NO2(g) + 6H+ + 6e- = N2O(g) + 3H2O+1.229
2NO2(g) + 8H+ + 8e- = N2(g) + 4H2O+1.363
NO2- + 2H+ + e- = NO(g) + H2O+1.202
HNO2 + H+ + e- = NO(g) + H2O+1.00
2NO2- + 6H+ + 4e- = N2O(g) + 3H2O+1.396
2HNO2 + 4H+ + 4e- = N2O(g) + 3H2O+1.297
2NO2- + 8H+ + 6e- = N2(g) + 4H2O+1.520
2HNO2 + 6H+ + 6e- = N2(g) + 4H2O+1.454
NO2- + 7H+ + 6e- = NH3(g) + 2H2O+0.789
NO2- + 7H+ + 6e- = NH×H2O + H2O+0.806
HNO2 + 7H+ + 6e- = NH4+ + 2H2O+0.864
2NO(g) + 2H+ + 2e- = N2O(g) + H2O+1.591
2NO(g) + 4H+ + 4e- = N2(g) + 2H2O+1.678
NO(g) + 5H+ + 5e- = NH×H2O+0.727
NO(g) + 6H+ + 5e- = NH4+ + H2O+0.836
N2O(g) + 2H+ + 2e- = N2(g) + H2O+1.766
N2O(g) + H2O + 8H+ + 8e- = 2NH×H2O+0.510
N2O(g) + 10H+ + 8e- = 2NH4+ + H2O+0.647
N3- + 7H2O + 6e- = N2H4 + NH3(g) + 7OH-- 0.62

 

6 Ugljik <=
7 Dušik
 => 8 Kisik